مرتضى راوندى
44
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )
وحشى و گندم كشت مىشد . فراوانى تصاوير دامهاى شاخدار و گوسفندان كه بر ظروف آن دوران ديده مىشود از اهميت خاص دامدارى حكايت مىكند . در نواحى زراعتى ، نقاط مسكون دائمى ( دهكدهها ) كه هنوز مستحكم نبودند ، ايجاد گشت . برخى مصنوعات مسين و بعدها آلات مسين پديد آمد . مجموع اين پيشرفتها اجازه داد كه پيشهء نساجى و كوزهگرى ترقى بسيار كند . بتدريج شرايطى براى انتقال به دومين دورهء مهم تقسيم اجتماعى كار يعنى تقسيم به پيشه و زراعت فراهم آمد . « 81 » گلهدارى به احتمال قوى وحشت از قحطى ، مردم عهد حجر صيقلى را بر آن داشت كه بعد از اقدام به امر زراعت ، به ذخيره كردن گوشت بپردازند و اين امر مبدأ گلهدارى گرديد « رنه ته ونن » « 82 » در اين خصوص چنين مىنويسد : يكى از خانوادههاى آدمى كه خود را در خطر گرسنگى مىديد ، صلاح ديد كه مقدارى غذا ذخيره كند و به اين منظور معمولترين حيوانى از محل را كه نگهدارى آن آسانتر بود و بهتر از ساير حيوانات رام و مطيع مىباشد ، در دسترس خود نگه داشت . بعدها اين حيوان در محلى كه او را نگاه داشته بودند زاد و ولد كرد و تبديل به حيوان اهلى شد . احتمالا خوك اولين حيوانى بود كه از مجاورت آدمى نترسيد ، چون درعينحال هم زبالهها و كثافات را مصرف مىكرد ، هم ذخيرهاى از گوشت بود و هم سبد خاكروبه . بعد از خوك ، به ترتيب ، گربه ، سگ ، شتر ، بز ، گوسفند و گاو ، اهلى شدند و كمكم چون مدنيت ، ممالك ديگر را نيز فراگرفت ، نوبت به گوزن شمالى و اسب رسيد و حتى در مصر يوزپلنگ و كفتار را نيز اهلى كرده بودند . مردم عهد حجر صيقلى ، به اين طريق ، به مزارع خود و فضايى كه در آن گلههاى خويش را نگاهدارى مىكردند ، دلبستگى پيدا كردند و مجبور شدند زندگانى ماجراجويانه را كنار بگذارند و در محلى ساكن شوند . شكارچيان قديم تبديل به دهقان و گلهدار شدند و در درههاى بزرگى كه اكنون مراكز جمعيت شده بود ، اندكاندك شهرهايى به وجود آمد . « 83 » زندگى چوپانى و شبانى از دهها قرن پيش تاكنون در ايران و كشورهاى شرق نزديك سابقه دارد . هماكنون عدهء كثيرى از كشاورزان ضمن فعاليتهاى زراعى به كار دامدارى مشغولند ، و چادرنشينان و ايلات ايران از ديرباز از طريق دامدارى امرار معاش مىكردند ، يعنى پس از تأمين ما يحتاج غذايى مازاد اغنام و احشام خود را از طريق مبادله و تهاتر به گندم و جو و ديگر كالاهاى مورد نياز تبديل و با پشم اين حيوانات غالبا لباس و فرش و چادر مورد نياز خود را تهيه مىكردند . سرماى زياد ، خشكسالى ، حملهء غارتگران و فقدان علوفهء كافى ، و ظهور امراض دامى از ديرباز لطمهء بزرگى به گاو و گوسفند و ساير چهارپايان
--> ( 81 ) . دياكونوف ، تاريخ ماد ، ترجمهء كريم كشاورز ، ص 127 به بعد . ( 82 ) . ReneTevenin ( 83 ) . تاريخ صنايع و اختراعات ، پيشين ، ص 32 به بعد .